Bir acil durumda olay yeri güvenliğinin sağlanması, bilinç durumunun kontrol edilmesi ve ambulansın çağırılmasının ardından hastanın değerlendirilme işlemi başlar. Temel yaşam desteğinde amacımız hastaya ne tür bir müdahale yapılmasını gerektiğini belirlemek. Buna da solunum ve nabzın değerlendirmesi ile başlarız. Çünkü hastanın temel yaşam desteğine ihtiyacının olup olmadığına karar vermemizi sağlayan şey budur. Hastayı değerlendirmeye başlamadan önce onu düz ve sert bir zemine sırt üstü yatırırız. Nedeni ise hasta sert bir zeminde stabil durur, solunumu doğru şekilde gözlemlemiş ve kalp masajı gerekiyorsa eğer bunu etkili bir şekilde uygulamış oluruz.
Hastayı sert bir zemine yatırdıktan sonra üzerindeki sıkı giysileri gevşetiyoruz. Daha sonra hastanın ağız içini kontrol ediyoruz. Ağızda kusmuk, kan, yiyecek, takma diş gibi yabancı bir cisim olabilir. Böyle durumlarda c tekniği dediğimiz uygulamayı gerçekleştiriyoruz. Bu uygulamada işaret parmağımıza “c” şeklini vererek körlemesine dalış yapmadan görebildiğimiz yabancı cisimleri ağız içerisinden çıkarıyoruz. Bu sayede hava yolunu açıklığını sağlamamıza yarayan baş-çene pozisyonu ve çene itme manevralarını etkili bir şekilde uygulayabiliriz.
Bilinci kapalı hastalarda dil geriye kayarak hava yolunu tıkayabilir. Bunu önlemek için baş geri-çene yukarı manevrası uygulanır. Bu uygulamada bir elimizi hastanın alnına diğer elimizi hastanın çenesine koyup 90 derecelik bir açıyla baş geri-çene yukarı pozisyonunu veriyoruz. Bu sayede dil geriye kaymaz ve hava yolu açılır. Eğer hasta travmalıysa, yani boyun veya omurga yaralanmasından şüpheleniyorsak başı oynatamıyoruz. Çünkü boyun ve omurga zedelenmişse baş-çene pozisyonu vermek, var olan bu durumu daha kötü yapabilir, omurilikte ciddi hasara yol açabilir ve felç gibi kalıcı sakatlıklara neden olabilir. Böyle bir durumda da çene itme manevrasını uygularız. Her iki elimizin baş parmaklarını hastanın çenesinin üzerine yerleştiriyoruz. Diğer parmaklarımızı hastanın çenesinin altına yerleştiriyoruz ve çeneyi itiyoruz. İşlem sırasında baş ve boyun mümkün olduğunca sabit tutulur, böylece boyun zarar görmez ve hava yolu açıklığı sağlanmış olur.
Hava yolu açıklığı sağlandıktan sonra hastanın solunumu kontrol edilir. hisset yöntemi ile yapıyoruz. Bak dediğimiz kısımda göğüs veya karın bölgesinin hararet edip etmediğine bakıyoruz. Dinle kısmında hastanın ağzından ve burnundan çıkan nefes sesini dinliyoruz. Hisset kısmında ise yanağımızı hastanın ağız-burun kısmına yaklaştırarak nefesin sıcaklığını hissetmeye çalışırız. Yaklaşık 10 saniye boyunca bu üç adımı uyguladıktan sonra hastanın düzenli solunum gerçekleştirip gerçekleştirmediğini tespit etmiş oluruz.
Solunumu kontrol ettikten sonra sıra nabız değerlendirilmesine gelir. Nabız, kalbin attığını gösterir ve temel yaşam desteğinde kalp masajı gerekip gerekmediğini anlamamıza yardımcı olur. Nabız vücudun farklı noktalarından alınabilir: Karotis atardamarı, boynumuzun ön-yan kısmında, halk arasında da adem elması denilen yapının sağında ve solunda bulunur. Bu bölgede nabız kolaylıkla hissedilir. Temel yaşam desteğinde en güvenli olanıdır. Brachial atardamarı dirseğimizin iç kısmında yer alır. Nabız hissetmede kullanılan bir diğer atardamarımız radial atardamarıdır. El bileğimizde baş parmak tarafında bulunur. Acil durumlarda da hızlı kontrol için femoral atardamarı kullanılır. Bu damar kasık bölgesinde bulunur. Nabız kontrol edilirken işaret ve orta parmak kullanılır. Baş parmak kullanılmaz çünkü kendi nabzımızı hissedebiliriz ve karışabilir. Yaklaşık 10 saniye boyunca nabzı hisseder ve ritmini değerlendiririz.
Hastanın solunumu ve nabzı varsa temel yaşam desteği uygulanmaz ama hasta sürekli izlenmelidir. Çünkü durum her an değişebilir; solunum kesilebilir, nabız durabilir. Solunum ve nabız aralıklarla kontrol edilir. Baş pozisyonu korunur hava yolu açık tutulur. Hasta soğuktan-sıcaktan ve çevresel tehlikelerden korunur. Bilinci ve hareketleri gözlemlenir, şüpheli değişikliklerde müdahale için hazır olunur. En önemlisi sağlık ekibi gelene kadar hasta yalnız bırakılmaması gerekir. Bizim hızlı ve doğru müdahalemiz, hastanın hayatını kurtarmada büyük rol oynar. Bugün anlattığımız adımların hepsi, acil bir durumda hepimizin uygulayabileceği, basit ama hayat kurtaran yöntemlerdir.
Web sitemizde size en iyi deneyimi sunabilmemiz için çerezleri kullanıyoruz. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, çerezler ve gizlilik politikasını kabul ettiğinizi varsayarız.TamamGizlilik politikası
