Peyke Nedir? Ne Demek?

Peyke nedir? Ne demek? “Peykeler, duvara mıhlı peykeler, duvarda başlardan yağlı lekeler, gömülmüş duvara baş baş gölgeler” dizelerinde geçen “peyke” sözcüğünün anlamı nedir? Daha önceki yazılarımızda gündelik hayatta sıkça kullanılan veya kullanımı eskiyen sözcüklerden söz etmiştik. Bu yazımızda ise kısaca “peyke” sözcüğünün anlamından söz edeceğiz.

Peyke Nedir? 

Genellikle köy evlerinde duvara bitişik ve yerden yüksek bir konumda bulunan, tahtadan yapılmış oturma yerlerine “peyke” adı verilir. Peyke, genelde köy ve mezra gibi yerleşim yerlerinde yaygın olan bir çeşit oturaktır. 

Peykeler, tahtadan yapılır ve genellikle yerden 1 metre yükseklikte duvara bitişik vaziyette yapılırlar. Köy gibi yerleşim yerlerinde, misafirlerin geleceği ve konaklayacağı odada bulunan peyke, “L” şeklinde bir yapıya sahiptir. 

Üzerlerine hasır veya ince bir halı serilerek tahtanın üzeri kapanır ve duvara bitişik tarafı, kamıştan yapılan sert yastıklarla kapatılır. 

Peykelerin Doğu Anadolu bölgesindeki çeşidi ise “şark köşesi”dir. Peykelerin “şark köşesi”nden ayrılan yanı ise daha uzun ve daha gösterişsiz olmasıdır. 

Necip Fazıl Kısakürek’in “Zindandan Mehmet’e Mektuplar” isimli şiirinde de bu sözcük şöyle geçmektedir:

Peykeler… Duvara mıhlı peykeler,
Duvarda başlardan yağlı lekeler,
Gömülmüş duvara baş baş gölgeler.
Duvar, katil duvar. Yolumu biçtin.
Kanla dolu sünger, beynimi içtin.