Kokinanın Anlamı Ne? Neden Alınır?

Sosyal medyada sıklıkla gördüğümüz kokina nedir, anlamı nedir, neden bu kadar popüler? Öncelikle yanlış bilindiği üzere kokina tek bir bitki değildir. Kokina,eskilerin deyimine göre tavşanmemesi veya dikenli kasap süpürgesi, Yunanca da kırmızı anlamına gelen kokkino kelimesinden gelir. Kırmızı küçük yemişlerin dikenli ruscus yapraklarına bağlanması ile oluşan bu mütevazi çiçek günümüzde oldukça ilgi görmektedir.

Kokina ilk kez Antik Roma’da kötü ruhları evden uzak tutmak, evi korumak, nazardan ve kötü düşünceden arınmak için evlerin bir kenarına küçük bir demek iliştirilmesi ile yolculuğuna başlamıştır. Özellikle kapı üstlerine asılır, kış başlayıp da ilk kar yağınca evlere alınırdı. Yani yılın karanlık zamanında eve “koruyucu bitki” alma kararı ilk kez o zamanlarda çıkmıştı. Kokinanın tarihi gelişiminin kırılma noktası olduğu zaman ise ilk kez Anadolu Rumları ve Yunanistan ile tanışması ile olmuştur. Yunanlar kokinanın renklerinden ve çağrıştırdığı hislerden etkilenip onu bir yılbaşı süsü olarak piyasaya sürmüştür. Kırmızının çağrıştırdığı hayat ve bereket hissi ile yeşilin çağrıştırdığı umut ve yeniden doğuş hissini birleştirerek kokinayı adeta “yeni yılın hayatta kalma ve bolluk duası” olarak lanse etmişlerdir. Kokinanın oldukça dayanıklı olması,kışın yaprağını bile dökmemesi bu inancı kuvvetlendirmiştir.

Türkiye’de nasıl yaygınlaştı? Osmanlı döneminde Müslüman halk tarafından yılbaşı kutlamaları yapılmıyordu ancak gayrimüslim mahalleler tarafından kokina kullanımı vardı. Bu kullanım yerle ve sınırlıydı. Cumhuriyetin kabul edilmesi ile birlikte 1930’lardan itibaren ülkede Batılı yılbaşı algısı oluşmaya başladı. Özellikle 1980’lerden sonra şehirlileşme ve vitrin kültürü ile kokina iyice tanınır hâle geldi. Son olarak yanlış bilinenin aksine kokina dini bir ritüel değil kültürel bir simgedir. Uğur garantisi yoktur, insanlara umut verir.