Freud: Dil Sürçmesi Yoktur Beyin Sürçmesi Vardır

Psikolojinin ve insan davranışlarının eğilimlerini incelemek, bunların kökenine kadar inmek konusunda Sigmund Freud gibisi henüz gelmedi. Özellikle ortaya attığı “bilinçaltı” kuramı ile bambaşka gezegenleri ardına kadar açan Freud’un yine bir o kadar ilginç bir tespiti var: Dil sürçmez; beyin sürçer.

Freud bilinçaltı kavramını açıklarken, zihnin bastırılmış duygularının belirli zamanlarda istemsiz veya bilerek ortaya çıktığını ifade eder. Burada da karakterin oluşumunu bastırılan duygulara bağlayan Sigmund Freud, insanların bilinçaltında sakladıkları fakat akıllarının kıvrımlarında yer eden bazı bilgi ve düşüncelerin çeşitli nedenlerle ve farklı zamanlarda ortaya çıkacağını söyler. Bunlardan biri de dil sürçmesi.

Dilin, beyne göre hareket ettiğini, söylenenlerin ise beynin bastırdığı ya da gün yüzüne çıkardığı aksiyonlar sonucu oluştuğunu söyleyen Freud’a göre dil sürçmesi diye bir şey yok. Ancak ve ancak, beyin sürçmesi var.

Çoğunlukla ağzımızdan yanlışlıkla çıkan ve genellikle de insanı mahcup eden dil sürçmeleri, aklımızda var olan duygu ve düşüncelerin dışa vurumudur.

Freud’a göre psikoanalitikte yani ruhsal dünyamızda meydana gelen hiçbir olay tesadüflerle ya da rastlantısal olarak açıklanamaz. Her şeyde olduğu gibi dil sürçmesinde birtakım nedenler söz konusudur ve insanlar bu birtakım nedenlerden ötürü dil sürçmesi yaşayabilir.

Günümüzde pek çok kişinin, saygın kişiliklerin hatta siyasilerin, yöneticilerin ve birçok önemli kurucunun “dil sürçmesi” yaşadığına şahit olmuşuzdur.

Bir kelimeyi yanlış söylemek, söylenecek kelimenin yerine bambaşka ve uygunsuz bir kelime söylemek ya da kelimeleri uygun yerlerinde söylememek, dil sürçmesine sebep oluyor.

Örneğin Nevşin Mengü’nün “Çoklu Organ Yetmezliği” diyeceği yerde “Çoklu Orgazm Yetmezliği” demiş ve büyük bir skandala imza atmıştı. Söz konusu video;

 

Bilinçaltı ve psikanalizde dünyanın önde gelen isimlerinden olan Sigmund Freud’un bu görüşü çerçevesinde çoğu zaman gaf, hata ve dalgınlıktan kaynaklanan onca şeyin esasen dilden değil beyinden kaynaklandığını söyleyebiliriz. Böyle düşündüğümüzde kimsenin masum olmaması da bir o kadar kötü.

Alimin fikri neyse zikri de odur sözünün tam olarak açıklanmış hali Freud’un bu sözünde gizli. Alim ne düşünürse onu zikreder. Alimin sözleri düşündüklerinin kanıtıdır.

Örneğin İngilizce’de dil sürçmesi: ‘Freudian slip’ ile de ifade edilir. Freud’un bu bakış açışı sözlüklerde de yer etmiştir.