Hukuki Açıdan Evlat Edinme

Evlat edinme evlat sahibi olamayan ailelerin hedefleyen aynı zamanda evlat edinilecek çocuğun yararını hedef tutan bir uygulamadır. Cumhuriyetten önce Osmanlı Devletinde sıklıkla görülen ve değer verilen bir uygulamadır. Günümüzde bu uygulama 2 şekilde uygulanır. İlki evlat edinecek aile, kişilerarası anlaşma ile evlat edinebilir. Ancak mahkemeye başvurulması şarttır. İkinci olarak aileler Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünden evlat edinebilir. Evlat edinmek isteyen kişilerin bu 2 durumdan faydalanabilmesi için bir takım şartları yerine getirmesi gerekir ve bu şartlar Medeni Kanunun 305 ve 320. maddeleri arasında sayılmıştır.

Bu şartları sağlayan kişiler kurumdan evlat edinecek ise yerleşim yerlerindeki il Müdürlüklerine başvuruda bulunurlar. Kurum başvuruda bulunanlardan birtakım belgeleri hazırlamalarını ister bunlar; sağlık kurulu raporu, gelir belgesi, nüfus kayıt örneği, öğrenim durumunu gösterir belge, sabıka kaydı vb. gibi belgeler istenir. Bu belgelerin en geç 2 ay içerisinde tamamlanması gerekir. 6 ay içerisinde kurum tarafından inceleme gerçekleştirilir. Bu belgeler içerisinde gelir belgesi ve sağlık kurulu raporu önem arz eder. Gelir belgesi aileye ait yeterli gelir düzeyini aynı zamanda bu gelir, ikamet edilen ilin yaşam standartı ile evlat edinilecek çocuğa sağlanacak sağlık ve eğitim standartının ülke düzeyindeki durumu dikkate alınarak değerlendirilir. Gelirin çocuğun gelecekteki yaşantısı ve eğitimini karşılayacak yeterlilikte olması ve ailenin var olan koşullarının uygunluğunun bununla örtüşmesi sosyal hizmet uzmanı tarafından mutlaka dikkate alınır. Gelirin süreklilik unsuru taşıması bir diğer önemli kıstastır. Sadece belirli dönemlerde elde edilen gelir süreklilik unsuru taşımadığından bir teminat olarak kabul edilmez. Sağlık kurulu raporunda ise evlat edinecek olan kişinin akli dengesi yerinde mi değil mi, bir uyuşturucu, alkol ve/ya madde bağımlılığı var mı yok mu buna bakılır. Bu rapor her hastaneden alınamaz. Heyeti olan devlet hastaneleri verebilir. Heyet içerisinde en az 3 pskiyatrist bulunmalıdır. Kişinin geçmişinde bir alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı var ise bu durum genellikle olumsuz değerlendirilir.

Belgeler tamamlandıktan sonra aile ile sosyal hizmet uzmanı ailenin evinde en az 5 kez görüşme gerçekleştirir. Sosyal hizmet uzmanı olumlu rapor yazarsa ve tüm prosedürler tamamlanırsa dosya ile 1 ay içinde evlat edinme davası açılmak üzere mahkemeye başvurulur. Ailelerle anlaşarak mahkemeye başvurulduğunda da gelir belgesi ve sağlık kurulu raporu mahkeme tarafından ara karar olarak istenir. Mahkemenin karıyla birlikte kişiler evlat edinmiş olurlar. Eğer ailelerin başka çocukları varsa evlat edinilen çocuğun diğer çocuklardan hiçbir farkı yoktur aynı haklara sahiptir.

Medeni kanunun en önem verdiği konulardan biri olan evlat edinme uygulamasının öneminin ülke içerisinde öneminin daha iyi anlatıldığı ve yaygınlaştırıldığı günlerde görüşmek dileğiyle.

HUKUKLA KALIN.

Mehmet Selim Erdoğan
Medipol Üniversitesi Hukuk Fakültesi

Teknolojik Deli

Montaigne'e çıraklık yapıyordum, kovuldum. Biraz okuduktan sonra neden kovulduğumu anlayacaksınız.