İsrail Lübnan’a Neden Saldırıyor? Lübnan’da Ölü Sayısı I Son Dakika

28 Şubat’ta başlayan ABD/İsrail- İran çatışamları 40 günü geride bıraktı. Çatışamlarda 3 binin üzerinde İranlı yaşamını yitirirken çatışmanın bilançosu çatışma yaşayan ülkeler olduğu gibi bölge ülkeleri için de ağır oldu. 8 Nisan’da Lübnan’a yönelik saldıralarında 300’e yakın Lübnanlı hayatını kaybetti. Bölge ülkeleri ise güvenlik kaygılarının yeniden şekillendiği, stratejik adımların dönüştüğü bir aşamadan geçmektedir. İsrail’in bölgedeki ülkelere saldırgan tavırları bölgedeki savaşın yeni bir cepheye taşındığını açık biçimde gösteriyor.

8 Nisan’daki yoğun bombardıman, Beyrut, Bekaa Vadisi ve Güney Lübnan’da çok sayıda noktayı hedef aldı. Aynı gün içinde yüzlerce kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Bu tablo, Lübnan dosyasının artık İran savaşıyla iç içe geçmiş bir güvenlik başlığı hâline geldiğini ortaya koyuyor. Peki İsrail neden Lübnan’a saldırıyor? İsrail’in temel gerekçesi, Hizbullah’ın yeniden silahlanmasını önlemek ve kuzey sınırında kendisi açısından kalıcı bir tampon alan oluşturmaktır. Reuters’ın aktardığına göre İsrail, Hizbullah’ın 2 Mart’tan sonra savaşa fiilen katıldığını, roket ve İHA saldırıları düzenlediğini, ayrıca Güney Lübnan’daki bazı yerleşimlerin silah deposu ve saldırı noktası olarak kullanıldığını savunuyor. Bu nedenle İsrail ordusu sınır hattının birkaç kilometre ötesine uzanan bir güvenlik kuşağı kurmaya çalışıyor. İsrail’in bu saldırgan tavrını “önleyici güvenlik doktrini” ile açıklanabilir. Lübnan’da tampon bölge oluşturmaya çalışan İsrail, böylece Hizbullah’ın sınır hattına yaklaşmasını, tanksavar ateşi açmasını ve olası sızma girişimlerini engellemeyi hedefliyor.

Burada dikkat çeken bir diğer husus, ABD-İran ateşkesi ilan edilmiş olsa da İsrail’in Lübnan’ı bu çerçevenin dışında tutmasıdır. 8 Nisan’daki saldırılar tam da İran ile iki haftalık ateşkes açıklamasının ardından geldi. İsrail ve ABD, Lübnan cephesini ayrı bir çatışma alanı olarak tanımladı. Buna karşılık Fransa başta olmak üzere bazı ülkeler, Lübnan’ın da ateşkes kapsamına alınması gerektiğini savundu. Bu durum, İsrail’in Hizbullah dosyasını İran’la yürüyen diplomatik süreçten ayırdığını ve Lübnan sahasında kendi askerî takvimine göre hareket ettiğini gösteriyor. (Reuters) Ancak meselenin yalnızca güvenlik gerekçeleriyle açıklanması kâfi gelmiyor. Reuters analizine göre İsrail’de son dönemde şekillenen yaklaşım, kısa süreli operasyonlardan ziyade uzun soluklu ve yayılmış bir çatışma düzenine hazırlanıyor. Bu yaklaşım, “tehdidi bütünüyle ortadan kaldırma” iddiasından çok, rakip unsurları sürekli baskı altında tutma ve onları sınırdan uzaklaştırma amacına dayanıyor. Başka bir ifadeyle İsrail, Lübnan’da yalnızca bugünün saldırılarını durdurmaya çalışmıyor; yarının çatışma haritasını da kendi lehine biçimlendirmek istiyor. (Reuters) Öte yandan bu saldırıların insani maliyeti son derece ağır. Birleşmiş Milletler, 8 Nisan saldırılarında sivillerin ve sivil altyapının da ciddi biçimde etkilendiğini, hastane çevresi ve ambulansların vurulduğunu bildirdi. AP’ye göre savaşın Lübnan cephesinde Mart başından bu yana 1 milyondan fazla kişi yerinden oldu ve ölü sayısı 1.700’ü aştı. Bu nedenle “İsrail Lübnan’a neden saldırıyor?” sorusunun cevabı yalnızca askerî mantıkta aranamaz; bu saldırıların bölgesel dengeyi, diplomatik süreci ve sivil hayatı nasıl sarstığına da bakmak gerekir. Sonuç olarak İsrail’in Lübnan’a saldırmasının ardında üç ana saik öne çıkıyor: Hizbullah’ın askerî kapasitesini zayıflatmak, sınır hattında kalıcı bir tampon alan kurmak ve İran’la yürüyen daha geniş bölgesel mücadelede Lübnan cephesini kontrol altında tutmak. Fakat sahadaki sonuçlar, bu stratejinin askerî hedeflerin ötesine taşan geniş bir yıkım ürettiğini gösteriyor. Bu yüzden Lübnan’a yönelik saldırılar, yalnızca “güvenlik operasyonu” olarak okunamaz; aynı zamanda bölgenin geleceğini yeniden şekillendirme girişimi olarak da görülmelidir.