Medyanın Var Olma Sebepleri

Medya, halkın bilgilenme ihtiyacını karşılamak için vardır. İletişim hakkı insanın temel yaşam hakları gibi doğuştan olan haklarından biridir. Roma’da Acta Diurna’lar ile başlayan bu süreç günümüzde radyolarla, sosyal medya ve televizyonlarla devam etmektedir. Medya neden var olma sebebi özetle budur. Yan dallarına ayırdığımızda medyanın dört temel fonksiyonu bulunmaktadır. Bunlar bilgilendirme, eğlendirme, ticari ve eğitimdir. Bu dört temel fonksiyonu beraber inceleyelim.

Bilgilendirme

Magazinden spora; siyasetten skandal habere kadar ‘ne olmuş veya ne bitmiş’ sorusunun cevabını bulmak için bir medya varlığını sürdürür. Buna haber kanallarını örnek olarak gösterebiliriz. Haber almanın bir ihtiyaç olduğunu düşünürsek medyanın bu fonksiyonu da bir ihtiyaca göre belirlenmiştir. Her türden haber veya bilginin kamuyla paylaşımı ‘bilgilendirme’ kategorisine dahil olur.

Eğlendirme

Medya aynı zamanda eğlendirme fonksiyonuna da sahiptir. Tüm aşama ve fonksiyonlarının yanında bu ilkesinden de taviz vermeyen bir yapıda olması gerekmektedir. Haftalık, günlük ya da aylık çıkan mizah dergileri, gazetelerdeki günlük karikatürler medyanın ‘eğlendirme’ aşamasına dahildir. Örneğin televizyonlardaki diziler de buna örnek olarak gösterilebilir. Sonuçta diziler de insanın eğlenme ihtiyacını gideren bir yapım olarak karşımıza çıkmaktadır.

Ticari

Medyanın varlığını devam ettirebilmesi için maddi bir kaynağa ihtiyacı vardır. Maddi kaynaklarını karşılayamayan bir medyanın hayatına uzun vadede devam etmesi imkansızdır. Sadece satıştan kazanan bir medya hayal edilemez. Televizyon reklamlarından tutun dergi ve gazeteg reklamlarına kadar hemen hemen her şeyde medya ticari bir amaç güder. Ya da bir köşe yazarının bir marka ya da hizmeti kaleme alması da yine ticari olarak gösterilebilir.

Eğitim

Medyanın en önemli fonksiyonları arasındadır. Eğitimle medya gücünü daha çok artırma ya d a bilinirliğini yayma imkanı yakalar. Örneğin sınavlardan önce televizyona çıkıp, sınava girecek olanlara tavsiyelerde bulunan akademisyen ya da öğretmenler de medyanın eğitim fonksiyonun bir parçasıdır. Örneğin gazetelerde ek olarak satılan soru bankları da eğitime girdiği gibi köşe yazarlarının kaleme aldığı bilgilendirici yazılar da yine eğitime dahil olur.

 

Medyanın dört temel fonksiyonu bu şekildedir. Öte yandan medyanın asıl var olma sebebi bilgilenme ihtiyacını karşılamaktır. Magazin de bir bilgilenme olarak kabul edilirken spor veya siyaset de bir bilgilenmektir. Gazete ve televizyonlar tüm bu fonksiyon ve amaçların harmanlandığı en iyi yerlerdir. Güçlü medyası olmak iyidir. Medya bağımsız olmalıdır görüşünü savunurum ama bir medyanın asparagas ve sansasyonel söylemlerle bir ömür sürmesini de eleştiririm. Medya tam anlamıyla standarttan öte tepki çekmeye başlayacak kadar da marjinal bir yapıda olmalıdır.