Haber Türleri Nelerdir?

Yazılı basının en vazgeçilmez türlerinden biri de haberlerdir. Haberler olmadan bir gazete veya medyanın varlığını sürdürmesi imkansızdır. Medyanın var olma sebebi ise zaten bilgi ihtiyacını karşılamaktır. Bu çerçevede tanımlayacak olursak haber, bir ihtiyaçtır. Ana hatlarıyla haber türleri, haber çeşitleri rutin haber, asparagas haber, atlatma haber, tuzak haber, paket haber, özel haber ve röportaj haber olmak üzere 7 başlıktan oluşur. Hep beraber bu 7 haber çeşidine kısaca bakalım.

Rutin Haber;

Olacağı önceden bilinen ve olağanüstü bir özelliği bulunmayan haber. Örneğin spor müsabakalarının, magazinsel olayların veya siyasi parti kongreleri, basın toplantıları ve kurultayları gibi tarihi ve yeri belirli olayları konu edinen haberlerdir.

gibi…

 

Asparagas Haber;

Uydurma haber, masa başında yazılmış senaryo demek.

Gazeteci Abdülkadir Yücelman ‘Asparagas haber’ türünün literatüre girişini şöyle açıklıyor: “1970‘li yıllardayız. Bir gün, o dönemin en büyük gazetesinin birinci sayfasında bir haber yayımlandı; ‘Genç çift parasızlıktan Mecidiyeköy’de köpek kulübesinde yatıp kalkıyor.’ Bir de çiftin fotoğrafı ile yaşadıkları köpek kulübesinin fotoğrafı. Köpek kulübesinin üstünde de -galiba köpeğin adı- ‘Asparagas‘ yazıyordu. O günlerin en ilginç haberiydi. Tüm Babıâli Mecidiyeköy’e taşındı; aradılar, taradılar ama ortada ne kulübede yaşayan bir çift, ne de böyle bir olay vardı. O gün, palavra yani asılsız haberin adı konulmuştu.“

gibi…

Atlatma Haber;

Bu tür haber sadece tek bir yayın organında yer alan, diğer yayın organlarında değeri anlaşılmamış ya da hazırlanışından haberdar olunmamış, hazırlanışı sırasında rakip yayınlardan ve meslektaşlardan gizlenerek edinilmiş bilgilerden ortaya çıkan haberdir.

 

Tuzak haber;

Kişi ya da kişilerin bir konudaki bilgisizliklerinden, zaaflarından veya asparagas haberlerden destek alarak yönlendirip, ortaya çıkan sonuçları, kişi ya da kişilerin düştükleri komik durumları hicveden haberlerdir.

 

Advertorial (Paket Haber);

Bir başka değişle haber şeklinde yazılmış, yer aldığı yayınlarda haber algısı yaratan reklamlardır. En tehlikeli haberdir. Ters tepme olasılığı yüksektir. Genellikle güven telkin etmez.

 

Özel Haber;

Sadece bir basın kuruluşunun gündeminde olan, referansları, kanıtları olan, araştırma sonucu edinilmiş, konunun aktörlerinin görüş ve düşüncelerine başvurularak hazırlanmış haberlerdir. Örneğin Anadolu’daki eğitim eksikliği hakkında detaylı bir araştırma sonucu ortaya çıkmış, literatür niteliğinde haberlerdir.

 

Röportaj;

Belirli bir konu çerçevesinde gazeteci ile haberin kaynağının yüz yüze ya da yazılı olarak hazırladığı haberlerdir. Muhabir herhangi bir olayı, eşyayı ya da yeri, kendi gözlem ve anlayışına göre değerlendirerek kaleme alır. Röportaj haberden farklıdır. Haber, görüldüğü, duyulduğu gibi kısaca yazılırken, röportaj, yazarın gözlemine, anlayışına göre yeniden şekillenir. Haberci, haberin dışında, röportajın içindedir.