Mizah Her Zaman Etkili Bir İletişim Aracı Mıdır?

Günümüzün en çok kullanılan iletişim araçlarından biri de artık mizahtır. Mizahın bu derecede bir iletişim, daha çok iletişim, haline gelmesi önceki asırlara fark atacak seviyede büyüdü ve gelişti. Çok daha geniş kitlelere ulaştı. Her bireyin başka yapı ve karakterdeki insanlarla iletişiminde mizah önemli bir unsur haline geldi. Neredeyse hiçbir insan mizah öğesini kullanmadan bir günü geçirmiyor. Her olay ve her durumda, beklenmedik, beklenmeyecek mizahın öne çıkarılması şu soruyu bizlere sorduruyor: Mizah her zaman etkili bir iletişim aracı olabilir mi?

Özellikle mizahın etkisi veya etki süresi kısıtlıdır. Mizahın uzun süre geçerliliğini koruması söz konusu değildir. Kabul etmek lazımdır ki mizah yoluyla anlatılan ve aktarılan bilgi, paylaşım ve içerikler çok kısa sürede yayılır ve de çok daha kolay anlaşılabilir. Mizahın amacı eğlendirmek ama aynı zamanda düşündürmek ve bilgilendirmek olduğunda etkili bir iletişim aracıdır. Bir kişiliğin ve kurumun sürekli mizahi öğelerden yola çıkarak çeşitli argümanlar üretmesi ve düşüncelerini bu kanal vasıtasıyla meşrulaştırıp yayması, bir süre sonra etkinliğinin azalmasına, değerinin kaybolmasına sebep olur.

Kurumsal şirketlerin ve sorumluluk sahibi yönetici kadroların bu dengeyi sağlaması çok önemlidir. Bir kurumun ciddiyetten uzak ve mizahi unsurları öne çıkararak yapmış olduğu bildiriler, reklamlar ya da deklarasyonlar, farklılık ve sıradanlığın dışına çıkmışlık olarak değerlendirilse de esas olarak bir kurumdan beklenen bu unsurların sıklıkla yapılmaması ve genelde ciddi bir havanın hakim olmasıdır.

Mizahın sınırları oldukça geniştir. Mizah yapılırken yapan kişi ve kurumun kimliğinden daha önemli olan yegane şey mizahın yapıldığı hedef kitledir. Hedef kitleden hiçbir zaman için %100’ü verim elde edemezsiniz. Anlayış ve kapasite meselesi, mizahın belirleyici unsurları arasında olmazsa kişiler ve kurumlar bazında ciddi bir oranda imaj ve itibar ve daha fazlası ile algı bozulması meydana gelir. Gönderme, propaganda, aşağılama veya iğneleme ile desteklenmiş mizahi öğeler ise en tehlikeli olanlardır. Örneğin Gırgır Dergisinin kapatılması. Bu mizah çeşidi bir milleti kesin çizgilerle tasnif etmeye kadar ilerler ki kaçınılmaz olan da budur. Kısacası mizah her zaman etkili bir iletişim aracı değil, yeri ve zamanında kullanılınca mükemmel bir iletişim aracıdır. Bu mükemmelliği gerçekleştirecek olanlar ise uzman kişiler ve ortaklaşa bir karar mekanizmasından geçmiş müşterek bir akıldır.