Osmanlıca; Rika

Rika Nedir? 

 

 

Osmanlı’da, okur yazar kısmının kullandığı ve hızlı yazmalarının sonucu olarak meydana çıkan   bir hat türüdür. 

 

 

Rikanın Tarihçesi

 

 

Osmanlılarda sürekli ve kolay yazma ihtiyacından doğan rik’a ilk önceleri divani karekterinde bir yazı çeşidi olmuş, daha sonraları günlük hayatta, mektuplarda ve resmi yazılarda kullanılmıştır. 

Bunun Sonucu olarak ikiye Rika üslubu geliştirmişlerdir. Babali memurlarından Mümtaz Efendi tarafından geliştirilen eski rika ve ya yazıldığı yere izafen Babali rikas. diğeri, İzzet Efendi üslubudur. Osuruk da harika yazısı kesin ölçüler ve mesleklerle sanat yazısı haline dönüşmüştür.

 Sözlük manası olarak  “küçük sayfa ve mektu” anlamına gelen rik’a, vakıf işleri dışında Kur’an-ı Kerim’in sonunda dua sayfasında; yani hattatın kendi adını andığı ve eseri yazdığı yeri, tarihi ve Allah’a duasını bildiren bir veya iki sayfalık yerinde çoklukla kullanılmıştır.

Matbu yazıdan sonra gelen rika, düz yazı türüne göre yeni geçen kişilerin oldukça zorlandıkları bir hat türüdür. Kişiler ilk başta hiçbir şey bakmadan ve bileğilerinin boşa gittiğini düşünürler. Fakat devam edip yazım şekillerini kodladımalarında matbu yazıdan daha kolay olduğunu göreceklerdir. 

Osmanlı senet, anlaşma metinlerini ve mektuplarını tam manasıyla öğrenmek isteyen kişilerin rikayı bütünüyle öğrenmeleri şarttır.

Genellikle tarih ve edebiyat okuyan öğrencilerin sınıf atlayabilmeri için ön şarttır. 

 

Bırakmış olduğumuz metinler Rika üslubunun örnek metinleridir;