Video Hakem Uygulaması Nedir? Uygulanmalı Mıdır? Eleştirilen Noktaları Nelerdir?

İlk olarak 1 Eylül 2016 tarihinde Fransa ve İtalya arasında oynanan hazırlık maçında uygulanan Video Hakem Uygulaması (VAR), akabinde birçok maçta uygulanmış ve bazı kesimler tarafından takdir toplamıştır. Bazı kesim de video hakem uygulamasını eleştiren görüşler ileri sürmüştür.

Video Hakem Uygulaması Nedir?

Video Hakem Uygulaması, maç esnasında tartışmaya açık olan pozisyonların (topun çizgiyi geçip geçmemesi, elle oynama olup olmaması gibi) hakem tarafından sahanın kenarında bulunan kameralardan izlenmesi ve “net” bir kararın verilmesidir. Voleybol ve basketbol gibi branşlarda Video Hakem Uygulaması, hali hazırda uygulanıyordu. Bu sisteme geçiş, en çok futbolda tartışılan bir konu haline geldi.

Video Hakem Uygulaması Türkiye’de Ne Zaman Uygulanacak?

Geçtiğimiz günlerde Başakşehir Fatih Terim Stadyumunda Süper Lig’te görev alan hakemler Fırat Aydınus ve Bülent Yıldırım tarafından Başakşehir alt yapı takımları arasında yapılan maçta test edilen sistemi yerinde takip eden Yıldırım Demirören maç sonrası şu ifadelere yer verdi:

“Futbolun içerisinde hakem hataları var. Hiç kimse Türk hakemlerinin adaletsiz olduğunu söyleyemez. Hakem hataları olmuştur, bu hatalar üzmüştür. İngiltere, Almanya, İtalya başlıyor. Biz de bu aşamada ilk adımımızı attık. Bu süreç sadece yurt içinde bitmiyor. Yurt dışında da bir eğitim süreci var. Ocak ayına Video Hakem Uygulaması’nı yetiştirmeye çalışıyoruz. Sezon başına yetiştirmemiz imkansız. Bir kural değişmiyor. Sadece daha fazla ekranlarla incelenmiş olacak. Araçlarda yüzde 90 mevcut hakemler olacak. Ayrıca bırakmış hakemlerden de faydalanabiliriz.”

Video Hakem Uygulamasına Yönelik Eleştiriler

Video Hakem Uygulamasına dair en önemli eleştiri futbolun doğasına aykırı olduğu yönündedir. Nitekim ofsaytlar, elle oynamalar ve topun çizgiyi geçip geçmemesi gibi konular futbolu kesin çizgilerle ayırmamış ve ona ayrı bir ruh katmıştır. Futbolseverlerin izlemek istediği futbolda haksızlıklar ve taraf tutmalar olacaktır. Örneğin İstanbul takımlarının taraftarları ya da teknik direktörleri, kulübün yenilmesi halinde kimi suçlayacak? Veya maç öncesi, devre arası veya maç sonu programlarda emekli futbolcular ya da yorumcular kimi ya da neyi suçlayacak? Şimdi elbette ki bizim yorumcularımız olması gerekenleri, futbolun güzelliklerini ve üzerine eğilmemiz gereken temel sorunları konuştuklarından bu biraz yersiz bir eleştiri olacak.

Bu sistemin en önemli eleştiri alan noktası suçlanacak birilerini bırakmamasıdır. Bir bahaneye yer bırakmadan “net” bir futbol oynanması açıkçası futbolseverlerin işine gelmiyor. Basketbol neredeyse profesyonel olarak oynandığından beri bu sistem var. Belki futbolda da köklü bir sistem olarak kabul edilseydi şimdiki tartışmalara gerek kalmayacaktı.

Öte yandan uygulamanın futboldaki hakem hatalarını ne derece azaltacağı ise ayrı bir merak konusu. İlerleyen yıllarda bu sisteme taraftarlar alışır mı? Hakem hataları biter mi? Futbol nasıl bir şekle bürünür? Açıkçası oldukça büyük soru işareti.