Hükümet ve Devlet. Devlet Nedir? Hükümet Nedir?

Hükümet ve devlet kavramları tıpkı siyaset ve politikada olduğu gibi yanlış tanımlamalara kurban giden bir diğer kavram ikilemesidir. Hükümet ve devlet, birbirinden tamamen bağımsız olmasa da karşıladığı anlamlar bakımından birbirine uzaktırlar. Hükümet ve devlet arasındaki fark nedir? Neye hükümet neye devlet denir.

Öncelikle hükümet 4 senede bir yapılan milletvekilliği seçimlerinde oy çoğunluğunu elinde bulunduran parti tarafından kurulan kabineden/heyetten oluşan, genellikle parti içinden gelen milletvekillerinin (milletvekili de olmayabilir) çeşitli bakanlıklara atandığı bir sistemdir. Bu sistem bazen koalisyon hükümetleri tarafından da yürütülebilir. Hükümetin politikaları kendi etik, ekonomik ve siyasi görüşlerinden etkilenerek kısıtlı bir fikir ve uygulama alanındadır. Hükümeti oluşturan yapı, sadece oy çokluğunu elinde bulunduran siyasi parti üyeleri ve partinin genel siyasi ideolojisidir. Hükümetler her seçim sonrası değişen ve değişiklik gösteren yapıdadır. Konum itibariyle hükümet, bugün var yarın yoktur.

Devlet de yine aynı şekilde bugün var yarın yoktur. Ama devletin kendini ve vatandaşlarını tehlikede gördüğü bir durumda o ülke vatandaşlarının devleti ayakta tutmak için topyekun birlikte mücadele ettiği görülür. Devletler de insanlar gibi mukadder bir ömre sahiptir ve her devletin kuruluşu (doğuşu) olduğu gibi bir de yıkılışı (ölümü) vardır. Devletler, hükümetlerden farklı olarak baki bir kurumdur. Her ne kadar ezeli olmasalar da bundan sonra ebedi bir kurum olacakları aşikar.

Devlet ve hükümet arasındaki en önemli farklardan birisi sempati meselesidir. Hükümet en nihayetinde belirli bir siyasi ideoloji temelinde, belirli ekonomik görüşleri benimsemiş bir topluluktur. Devlet ise tüm o görüş ve ideolojilere açık, herhangi bir ayrımcılık yapmayan bir yapıya sahiptir.

Türkiye Cumhuriyeti veya Selçuklu, Karahanlı, Memlüklü veya Osmanlı gibi örneklere baktığımızda bu devletlerin kısa dönem aralıklarında bile farklı farklı ideolojiler benimsediğini görüyoruz.

Devlette de hükümette de değişiklikler yaşanır. Politika ve genel duruş, her zaman değişebilir. Din, ekonomik politikalar, genel sosyolojik yapının durumu, uluslararası ilişkilerde takınılan tavır gibi konular hem devletlerin hem de hükümetlerin zamanla değişebilir olduğuna kanıt birkaç maddedir.

Örneğin Osmanlı’nın son dönemlerinde devleti yıkılıştan kurtarmak için 10’a yakın siyasi görüş benimsemiş ve iktidarda olan padişahlar ve partiler tarafından uygulanmıştır. Mesela Karahanlılar Satuk Buğra Han zamanında İslamiyeti seçmiş ve din değiştirmişlerdir.

Milletine kalben bağlı bir vatandaşın hükümet ve devletin ayrımını bilerek nefretini kontrol etmesi gerekir. Eleştiri ve beğenmeme hükümete yönelikse burada herhangi bir sıkıntı değil bir vatandaş olarak. Zira demokratik bir haktır bu. Fakat devletlerin gerek kuruluş gerekse rızaya dayalı bir sistem olarak hükümetlerden farklı bir yapıda olduğunu bilen bir vatandaşın kasten devlete kin kusması kabul edilemez.

Kısaca devlet ve hükümet arasındaki farklar bunlardır.