Osmanlı Devleti’nde Hakimiyet Sembolleri ve Hükümdar Ünvanları Nelerdir?

Osmanlı kültür ve uygarlık tarihinde önemli bir yere sahip olan Osmanlı’da hakimiyet sembolleri nedir? Hükümdar ünvanları nelerdir? Padişaha verilen isimler nelerdir? Hükümdar olmanın şartları nelerdir? Kısaca Osmanlı Devleti’nde Hakimiyet Sembolleri ve Hükümdar Ünvanları.

Hakimiyet Sembolleri

1. Otağ (Çadır)

2. Saray

3. Tabl (Resmî Bando)

4. Tuğ

5. Tuğra

6. Biat (Bağlılık Yemini)

7. Para Bastırma

8. Hutbe Okutma

9. Saltanat Kayığı

10. Yüzük

11. Tıraz (Elbise)

12. Hilat (Hediye Paketi)

13. Cuma Selamlığı

14. Kılıç Alayı

15. Çetr (Şemsiye)

16. Menşur (Halife Onayı)

17. Ferman (Kanun) ve Berat (atama onayı)

18. Cülus Dağıtımı

19. Üniforma

20. Ünvan

 

Hükümdar Ünvanları

1. Bey

2. Gazi

3. Sultan

4. Hüdavendigar

5. Han

6. Emir

7. Padişah

8. Şahane

9. Hakan

10. Hünkar

11. Halife

12. Şevketlü

13. Necabetlü

14. Melik-ül Güzat

15. Sultan’üs Selatıyn

16. Sultan’ül Ucat

17. Sultan’ül Azam

18. Hakan’ül Havakıyn

19. Halife-i Rubi Meskun

20. Emir’ül Müminin (Müminlerin Emiri)

 

Halife unvanının ilk kez resmî olarak kullanımı Küçük Kaynarca Antlaşması’ndadır.

Sultan unvanını ilk kez kullanan Osmanlı hükümdarı Orhan Bey’dir. (Sultan’ül Güzat)

Osmanlı padişahları, Halife ünvanını Yavuz Sultan Selim’den itibaren kullanmıştır. (Ridaniye ve Mercidabık Savaşları sonrası Hicaz topraklarının ele geçirilmesi)

Ferman

Sultanın yazılı emridir. İlk kez İlhanlılar tarafından kullanılmıştır. İlk Osmanlı fermanı da “Orhan Bey Vakfiyesi” ile ilgilidir.

Berat

Padişahın devlet adamı atamalarını gösteren belgedir.

Adaletname

Padişahların tahta çıktıklarında yayınladıkları bir tür genelgedir. Kanunlara uyulması ve hiç kimsenin herhangi bir haksızlığa uğratılmaması konuları hakkında kaleme alınır.

Hattı Hümayun

Padişahların önemli konularda bizzat yazdıkları ya da notlar düştükleri fermanlara verilen isimdir. Hattı Hümayunlar, Osmanlı hanedanının simgesi olan al renkli keseler içinde taşınır, üç kez öpülüp başa konduktan sonra açılarak okunurdu.

Yasakname

İdari, askeri ve mali konularla ilgili kuralların çiğnenmesi halinde uygulanacak cezai müeyyideleri ihtiva eden belgelerdir.