Mağazada Çalışmak

Kapitalizmin en ağır şartlarda yaşandığı yerlerden biri de son yıllarda mağazacılık sektörü olmuştur. Mağazacılık sektöründe çalışmış olanlar bilirler ki sektör yorucu, yıpratıcı ve hayli emek isteyen bir sektördür. Kapanış saatleri, mesai şartları gibi konular mağazacılığı çekilmez yapan faktörlerdir. Açgözlülüğün ve adaletsizliğin en aşikar örneklerine şahit olabileceğimiz mağazalar hakkında çalışanların çoğunun bildiği durumlardan bahsetmek istiyorum.

Kapanış Saatleri

Eğer lüks bir mağazada veya alışveriş merkezinde çalışmıyorsanız saat kaçta çıkacağınız belirsizdir. Örneğin cadde üstü mağazalar genellikle 21.00 gibi kapanır. Bu kapanış saati müşterilerin içeriye alınmama saatidir. Oysa içeride mesai yeni başlamıştır. Alışveriş merkezlerinde orta segment bir mağazada çalışanlar için de durum yine aynı. Şöyle ki mağaza kapandıktan sonra reyonların düzenlenmesi gerekir, tişörtler, pantolonlar vesaire her şeyin yerli yerinde olması lazımdır. Bu iş yapılması gereken bir iştir. Fakat bazı günlerde örneğin bayramlarda ya da hafta sonlarında mağaza o kadar yoğun bir gün geçirmiştir ki, iki saate toparlayıp kapatamazsınız. Saat 11-12 gibi çıkarsınız zaten gün bitmiş olur. Ve çoğu iş yerinde bu mesaiye kaldığınız, zorunlu olarak kaldığınız mesai, size fazla çalışılan zaman ve hak edilmiş ücret olarak yansımaz. Mağazacılığa göre gün içerisinde iyi olunsaydı akşam uğraşılmayacaktı. Örneğin mağazada çalışıyorsanız, size kolay kolay erken çıkış verilmez, eğer okul vesaire yoksa, mümkün olduğunca kapanışa yazarlar. Mağazacılıkta en önemli şey kapanış.

 

Mola Vakitleri

Kısa metrajlı çalışmalarda özellikle mola vakitleri büyük bir problem. Örneğin Alışveriş Merkezinde ya da bir Plaza’da çalışıyorsanız dışarı kendinizi atmanız en az 5 dakika. Tabi  bir de buna geliş sürenizi ve reyonda hazır bulunma süresini de ekleyin. Genelde;

  • 4 saat veya 4 saatten az çalışmaya 15 dakika,
  • 5 saatten yukarı 8 saatten az çalışmaya 30 dakika;
  • 8-10 saat aralığına 1 saat;
  • 10 saatten yukarı çalışmalara ise 1.5-2 saat mola verilir.

Eğer part time bir çalışansanız genelde 4 saat ve 8 saat süreyle çalışırsınız. Bu sürelerde mola vakitleri, yapacağınız işleri o kadar kısa süreli yapmaya alıştırır ki bir süre sonra hızınız size normal gelmeye başlar. Ta ki işten çıkana kadar. Tabi bir de fişlerimiz var. Kaçta çıktın? Kaç geçe geldin? Fişin nerede? Unutmuşsan azar, geçmişsen nasihat.

 

Prim ve Hedefler

Mağazacılığın olmazsa olmazlarından biri de hedeflerdir. Hedefler bir mağazanın, yapmak zorunda olduğu miktarlardır. Yapıldıklarında prim alınır. Prim  iki kısımdır: Performans primi (kişisel) ve genel (havuz) primidir. İki prim türünde de çalışan en çok yıpranandır. Özellikle havuz primin olduğu yerlerde genelin yapamadığını kişiye indirmeye çalışan, kraldan çok kralcılarla muhatap olursunuz. Bu durum aynı şekilde kişisel primin geçerli olduğu yerlerde de vardır. Çalışanların boğazını sıkmadan onların hiçbir zaman istenilen düzeyde çalışmayacakları görüşü hakimdir. Kişisel primin uygulandığı yerler, nispeten havuz primin olduğu yerlere göre iyidir. Ne kadar çok çabalarsanız o kadar alırsınız. En azından. Fakat şöyle bir durum da var: İstediğiniz kadar hedefi gerçekleştirmiş olun tatmin edeceğiniz bir makam yoktur. Hedefi iki kat gerçekleştirseniz dahi ‘neden üç olmadı?’ sorusunu muhakkak soracaklardır size.

İdari Kadro

Çoklukla asalakların oluşturduğu bu bölümle eğer aranız iyiyse dikey olarak inanılmaz ilerlersiniz. Fakat anlaşmak için belirli bir düşüklük ve sıradanlık gerekir. Gereksiz çıkışlar, parlamalar ve anlamsız söz veya davranışları görmeniz mümkündür. Bazen bu insanlarla haftalık çalışma programını ayarlarken, haftaya izin isterken ya da erken çıkış isterken ister istemez sorun yaşarsınız.

Kısacası mağazada çalışmak zor bir iş. Örneğin sosyal hayat oldukça kısıtlı. Ful olduğunuz vakit 6 gün; partsanız en az 4-5 gün demekti. Okulunuz da devam ediyorsa üstelik dayanılmaz oluveriyor. Bu en lüks markadan en alt markaya kadar böyle. Mağazaya sadece müşteri olarak gireceksin.